İstendik Öğretimin Eğitsel Anlamına İlişkin Notlar

ISBN: 9786258516548 — 2025 — 1. Print Social and Humanities Sciences Educational Sciences

“İstendik” sözcüğü, eğitim bilimleri kültüründe 1972 yılında Eğitimde Program Geliştirme biliminin duayeni Prof. Dr. Selahattin Ertürk’ün ‘eğitim’ kavramının tanımında kullandığı bir alt kavramdır. Bizim açımızdan ise bu kavram, yıllar boyu eğitim bilimcilerce yeterince anlaşılmadığını düşündüğümüz bir kavram. Özünde barındırdığı ‘istemek’ fiili bu kavramı daha iyi anlama sürecinde bize ‘yapmak istenilen bir şey’i çağrıştırdığı için belki de. Eğitimin ‘kalıcı izli bir davranış değişimi olduğu’ açıklaması çoğu zaman ‘öğrencinin istediği’, bazen de ‘toplumun istediği’ davranış değişimi olarak algılanıyor genellikle. Bu algılama şekline öğretmen eğitimi sürecinde yıllardır şahit oluyoruz. Biz eğitim bilimleri akademisyenleri olarak, ‘çocuğun ya da öğrenicinin gelişim ve öğrenme ihtiyaçlarının cevaplanması’, öğretici pozisyonundaki kişilerin, yani öğretmen ve anne babaların ‘çocuğun gelişim ve öğrenme ihtiyaçlarına ters düşmemeleri gerektiği’ biçiminde algılıyoruz bu kavramı. Çünkü eğitimin canlının doğasına ters düşmemesi gerekiyor ve öğretim süreci içinde eğer bu olursa, öğrenenin öğrenme sürecinde gelişimsel yaralar açılıyor ve travmalara sebep olma ihtimalimiz var çoğu zaman. Bu nedenle çocuklarımız ya da öğrencilerimizin öğrenme dünyalarında doğalarına ters bir şekilde hareket ettiğimizde, neredeyse onların tüm gelişim alanları üzerinde, bir bakıma ‘istendik’ değil de ‘istenmedik’ bir davranış değişimine neden olabiliyoruz böylece. Bunun vebali de çok büyük. Bu kitapta diyoruz ki, çocukların gelişim ihtiyaçlarına cevap verelim, öğrenme ihtiyaçlarını karşılayalım. Öğrenmeyi sevdikleri bir davranış edinimi haline getirelim, öğrendiklerini içselleştirsinler ve yaşantılarına bilişsel bir yük olarak aktarmasınlar.