Planlı Eskitme: Pazarlamanın Görünmeyen İtici Gücü Planlı Eskitme Stratejileri İle Marka Tercihi Arasındaki İlişki

Position: position: fixed with right: 0 places it on the right edge
Dimensions: height: 100% makes it full-height
Transform: translateX(100%) initially hides it off-screen
Transition: Creates the smooth sliding animation
::backdrop: Styles the modal background overlay

ISBN: 9786258612110 — 2026 Social and Humanities Sciences Ekonomi-İşletme

Planlı eskitme, 20. yüzyılın başından itibaren tartışılan, ekonomik kalkınmanın bir yöntemi olarak görülen ve bu doğrultuda tüketicileri daha sık yeni ürün satın almaya teşvik etmek amacıyla, firmalar tarafından çeşitli yollarla uygulanan bir kavramdır. Firmalar için sürekli bir gelir kaynağı olarak görülen planlı eskitme, bu konuda firmalara ekonomik açıdan büyük bir avantaj sağlamaktadır. Planlı eskitmenin temel amacı, mevcut ürünün planlanmış yöntemlerle, beklenenden daha erken süre içerisinde eskimesi ve yeni ürünün beklenenden daha erken süre içerisinde tüketiciye satın aldırılmasıdır. Firmaların ekonomik kazanç açısından önemli bir faktör olarak gördüğü planlı eskitme; ürünlerin kalitesi düşürülerek, ürünün tasarımında yapılan küçük farklılıklarla ürünü tekrar pazara sürerek, tamiri çok maliyetli veya imkânsız ürünler üreterek uygulanmaktadır. Bunun yanında, firmalar teknolojiyi de birer eskitme unsuru olarak kullanmaktadır. Teknolojik güncellemeleri bir süre sonra desteklemeyen ürünler üretilmeye başlamıştır. Sosyal çevre, reklam ve kampanyalar gibi unsurlar da mevcut ürünlerin tüketici zihninde eskimesine ve bu ürünleri yenileriyle değiştirmesine teşvik eden unsurlardır. Marka, aidiyet ve sahiplik bildirme, ayırt edilebilme, tüketiciyi koruma ve firmalar için değer yaratma gibi amaçlar için kullanılmaktadır.