Male Captus Bene Detentus ve Usulsüz İade Yöntemleri

İade hukukunun dolanılması sonucunda ortaya çıkan olan male captus bene detentus ilkesini açıklamayı amaçlayan bu çalışma üç bölümden oluşmaktadır. İlk bölümde, öncelikle iadeye alternatif olan ve hukuka uygun olup olmayacağı tartışılacak bu usullerin ve ilkenin daha iyi anlaşılabilmesi için usulüne uygun bir iade işleminin ne şekilde olması gerektiği, iadenin şartları, iade sürecinin özellikleri ele alınacaktır. Ayrıca bu süreçte özellikle önem taşıyan sığınma kurumu ve bu kurumun iade ile ilişkisi incelenecektir. İade sürecinin devletler arası bir işlem olarak karşımıza çıkması ve bu sürece bireyin müdahalesinin kısıtlı olması ve yine iadeye alternatif kullanılan usullerde bireye obje gibi davranılması nedeniyle iade işleminde egemenlik konusu ve bireyin konumu tartışılması gerektirdiğinden bu hususlar da birinci bölümde ayrıca ele alınacaktır. Son olarak bu bölümde, Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi (AİHS) esas alınarak iade sürecinde ortaya çıkabilecek insan hakları iade hukuku çerçevesinde değerlendirilecek ve bu süreçte ortaya çıkan insan hakları ihlalleri Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi (AİHM) tarafından verilmiş kararlarla irdelenecektir. Çalışmanın ikinci bölümünde, öncelikle çalışmanın esas konusu olan male captus bene detenus ilkesi incelenerek, bu ilkenin anlamı, ne şekilde ortaya çıktığı uluslararası arenada karşılığı ve devletlerin bu ilkeye yaklaşımları ele alınacaktır. Ardından male captus bene detentusun male captus kısmını karşılayan ve devletlerin iade yöntemine tercih ettiği yukarıda da bahsedilen, usulsüz iade yöntemleri/iadeye alternatif kullanılan usuller olan kaçırma, hile ile götürme ve örtülü iade kavramları incelenecek ve somut olaylar aktarılmak suretiyle somutlaştırılacaktır Son bölüm olan üçüncü bölümde ise öncelikle male captus hallerin neden olabileceği ihlaller incelenecektir. Bu noktada devletin rızası hilafına yapılan eylemlerde gündeme gelen egemenlik tartışması ve usulsüz iade yöntemi ile ülkeye getirilen kişinin ihlal edilebilecek insan hakları somut örnekler bağlamında ele alınacak, AİHM’nin bakış açısı ortaya konmaya çalışılacaktır. Son olarak da ortaya çıkabilecek ihlallere rağmen mahkemenin kendini yetkili görmesini yani male captus bene detentus ilkesinin bene detentus kısmını karşılayan yargılamanın geçerli kabul edilip edilmediği hususu tartışılacak, yargılamının geçerli kabul edilmesi dışında bu yöntemlere bağlanabilecek sonuçlar ortaya konmaya çalışılacaktır.